Waarom vermogensbescherming zo belangrijk is
Vermogen opbouwen is één ding; het beschermen is minstens zo veeleisend. Vermogende families staan bloot aan een breed scala aan risico's: persoonlijke risico's zoals echtscheiding en overlijden, zakelijke risico's zoals aansprakelijkheidsclaims en faillissement, en fiscale en economische onzekerheden.
Een doordachte vermogensbeschermingsstrategie is geen overbodige luxe. U neemt proactief maatregelen, in plaats van reactief te moeten handelen als het al te laat is.
Persoonlijke risico's en bescherming
Echtscheiding
Echtscheiding is een van de grootste bedreigingen voor familievermogen. In Nederland geldt als hoofdregel de algehele gemeenschap van goederen voor huwelijken gesloten vóór 1 januari 2018, en een beperkte gemeenschap voor huwelijken daarna. Huwelijkse voorwaarden bieden bescherming, maar moeten zorgvuldig worden opgesteld en periodiek onderhouden.
Bij het structureren van familievermogen is het raadzaam niet alleen de eigen huwelijkse voorwaarden te regelen, maar ook afspraken te maken met de volgende generatie. In het familiestatuut kan worden vastgelegd dat familieleden die toetreden tot het familiefonds geacht worden huwelijkse voorwaarden te hebben.
Overlijden
Het onverwacht overlijden van een sleutelfiguur kan ingrijpende gevolgen hebben voor het familievermogen. Een goed testament, eventueel aangevuld met een levenstestament, zorgt dat het vermogen wordt verdeeld conform de wensen van de overledene en dat de continuïteit van het vermogensbeheer geborgd is. De notariële uitwerking loopt via het partnernetwerk.
Juridische structuren voor vermogensbescherming
De holding-BV
De holding-BV is de meest gebruikte structuur voor vermogensbescherming in Nederland. Door vermogen in een BV onder te brengen, scheidt u het van het privévermogen. In principe is alleen het vermogen van de BV aansprakelijk voor schulden, niet het privévermogen van de aandeelhouder.
Een veelgebruikte opzet is de holdingstructuur, waarbij een persoonlijke holding de aandelen houdt in een of meer werk-BV's. Vermogen dat in de werkmaatschappij is opgebouwd, kan worden opgestroomd naar de holding, buiten bereik van de operationele risico's van de werkmaatschappij.
De Stichting Administratiekantoor (STAK)
De STAK is een sterk instrument voor vermogensbescherming binnen familieverband. Door aandelen te certificeren via een STAK, wordt de zeggenschap gescheiden van het economische belang. Familieleden ontvangen certificaten die recht geven op de financiële opbrengsten, maar het stemrecht blijft bij het bestuur van de STAK.
Bij echtscheiding vallen de certificaten weliswaar in de verdeling, maar de zeggenschap over de onderliggende aandelen blijft bij de STAK. Bij overlijden kan via de administratievoorwaarden worden geregeld dat certificaten niet vrij overdraagbaar zijn.
De familiestichting
Een familiestichting kan dienen als overkoepelende structuur voor het familievermogen. Doordat een stichting geen aandeelhouders of leden heeft, is het vermogen op afstand geplaatst van individuele familieleden. Het bestuur beheert het vermogen conform de doelstelling; uitkeringen aan familieleden kunnen worden gebonden aan voorwaarden.
Risicospreiding en diversificatie
Naast juridische structuren is risicospreiding een fundamenteel beginsel van vermogensbescherming, zowel in de beleggingsportefeuille als in de bredere vermogensstructuur:
- Spreid het vermogen over verschillende beleggingscategorieën: aandelen, obligaties, vastgoed, private equity en liquide middelen.
- Concentreer het vermogen niet in één land of regio; internationale spreiding biedt bescherming tegen lokale economische of politieke risico's.
- Overweeg een deel van het vermogen in andere valuta aan te houden als hedge tegen valutarisico.
- Verdeel het vermogen over meerdere juridische entiteiten en bewaarinstanties, zodat het risico van concentratie bij één partij beperkt blijft.
Verzekeringen en aansprakelijkheid
Een volledig vermogensbeschermingsplan omvat ook adequate verzekeringsdekking:
- Bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering voor bestuurders van de holding of familiestichting
- Beroepsaansprakelijkheidsverzekering, indien van toepassing
- Overlijdensrisicoverzekering om erfbelasting te kunnen financieren
- Paraplu-aansprakelijkheidsverzekering voor extra bescherming boven de standaardpolissen
De menselijke factor
Vermogensbescherming gaat niet alleen over structuren en polissen. Goede communicatie binnen de familie, heldere afspraken in een familiestatuut en een gezonde governance-structuur zijn de basis voor duurzame bescherming. Mensen nemen de beslissingen over het vermogen, en goede beslissingen beginnen bij goede afspraken.
Noble & Partners helpt u bij de vermogensbeheerkant van een beschermingsplan. Voor de juridische en fiscale structurering werken wij samen met ons partnernetwerk van notarissen en fiscalisten.