Schenking met schuldigerkenning: wat is het?
Een schenking met schuldigerkenning — ook wel schenking op papier of papieren schenking genoemd — is een veelgebruikte constructie bij estate planning. Bij deze vorm van schenken draagt u formeel een bedrag over aan uw kinderen, maar betaalt u dit niet direct uit. In plaats daarvan erkent u een schuld aan uw kinderen ter grootte van het geschonken bedrag. U houdt het geld feitelijk onder zich en betaalt jaarlijks rente over de schuld.
Deze constructie is bijzonder populair bij vermogende families die hun nalatenschap willen verkleinen maar tegelijkertijd hun liquiditeiten willen behouden. Het biedt een elegante oplossing voor de spanning tussen het wens om vermogen over te dragen en de behoefte aan financiële zekerheid.
Hoe werkt een schenking met schuldigerkenning?
Het proces verloopt als volgt: u legt in een notariële of onderhandse akte vast dat u een bepaald bedrag schenkt aan uw kind. Tegelijkertijd erkent u dat u dit bedrag schuldig bent aan uw kind. Het geschonken bedrag blijft feitelijk bij u en u betaalt jaarlijks een rente van minimaal 6% over de schuld. Bij uw overlijden wordt de schuld verrekend met de nalatenschap.
Voorbeeld
Stel, u schenkt jaarlijks € 50.000 op papier aan elk van uw twee kinderen. Na tien jaar heeft u in totaal € 1.000.000 geschonken. Bij uw overlijden wordt deze schuld van € 1.000.000 afgetrokken van uw nalatenschap. Uw erfgenamen betalen hierdoor aanzienlijk minder erfbelasting. Over de schenkingen zelf is wel schenkbelasting verschuldigd voor zover ze de jaarlijkse vrijstelling overschrijden.
Voorwaarden voor een geldige schenking met schuldigerkenning
De Belastingdienst stelt strikte eisen aan een schenking met schuldigerkenning. Als niet aan deze voorwaarden wordt voldaan, wordt de schenking niet erkend en valt het bedrag alsnog volledig in de nalatenschap.
De belangrijkste voorwaarden
- Notariële of onderhandse akte: De schenking moet schriftelijk worden vastgelegd. Een notariële akte biedt de meeste rechtszekerheid, maar een onderhandse akte is ook toegestaan mits deze aan de wettelijke vereisten voldoet.
- Jaarlijkse rentebetaling van minimaal 6%: U moet elk jaar daadwerkelijk rente betalen over de openstaande schuld. Deze rente moet daadwerkelijk worden overgemaakt; het bijschrijven op papier is niet voldoende.
- De rente mag niet worden kwijtgescholden: Het kwijtschelden van de verschuldigde rente wordt door de fiscus gezien als een afzonderlijke schenking.
- De schenking moet reëel zijn: Er moet sprake zijn van een daadwerkelijke verarming van de schenker en verrijking van de begiftigde.
Fiscale gevolgen
Schenkbelasting
Over het geschonken bedrag is schenkbelasting verschuldigd voor zover het de jaarlijkse vrijstelling overschrijdt. De tarieven voor de schenkbelasting zijn gelijk aan die van de erfbelasting: 10% over de eerste € 158.669 en 20% over het meerdere (voor kinderen). Het is belangrijk om de schenkbelasting tijdig aan te geven bij de Belastingdienst.
Erfbelasting
Het grote voordeel van de schenking met schuldigerkenning wordt zichtbaar bij overlijden. De erkende schuld wordt afgetrokken van de nalatenschap, waardoor de grondslag voor de erfbelasting daalt. Bij een schuld van € 1.000.000 kan dit een besparing van tientallen tot honderden duizenden euro's aan erfbelasting opleveren.
Inkomstenbelasting
De rentebetaling van 6% is voor de schenker niet aftrekbaar in de inkomstenbelasting. Voor het kind is de ontvangen rente in beginsel vrijgesteld van inkomstenbelasting, maar het ontvangen vermogen telt wel mee voor de vermogensrendementsheffing in box 3.
Voordelen van schenking met schuldigerkenning
- U verkleint uw nalatenschap zonder dat u liquiditeiten hoeft vrij te maken
- U behoudt de beschikking over uw vermogen zolang u leeft
- De besparing op erfbelasting kan substantieel zijn, zeker bij grotere vermogens
- U kunt elk jaar opnieuw een schenking op papier doen, waardoor het effect cumulatief groeit
- De constructie is combineerbaar met andere estate planning strategieën
Nadelen en risico's
- U bent jaarlijks 6% rente verschuldigd, wat bij hogere bedragen een aanzienlijke uitgave kan zijn
- Over de schenking is schenkbelasting verschuldigd (voor zover boven de vrijstelling)
- Bij het niet betalen van de rente vervalt het fiscale voordeel
- De constructie vereist zorgvuldige administratie en documentatie
- Bij overlijden kort na de schenking geldt de fictiebepaling van artikel 12 Successiewet niet voor schenkingen met schuldigerkenning, maar de schenkbelasting wordt wel verrekend met de erfbelasting
Een schenking met schuldigerkenning is een krachtig instrument bij estate planning, maar vereist een zorgvuldige uitvoering. De jaarlijkse rentebetaling is geen formaliteit maar een harde voorwaarde. Zorg ervoor dat u dit consequent naleft.
Praktische tips
- Laat de schenkingsakte bij voorkeur notarieel vastleggen voor maximale rechtszekerheid
- Betaal de rente elk jaar via een bankovermaking, zodat u een betaalbewijs heeft
- Houd een overzichtelijke administratie bij van alle schenkingen en rentebetalingen
- Neem een uitsluitingsclausule op in de schenkingsakte
- Overleg met uw estate planner over de optimale hoogte van de jaarlijkse schenking
Conclusie
De schenking met schuldigerkenning is een van de meest effectieve instrumenten binnen estate planning voor vermogende families. Het stelt u in staat om uw nalatenschap aanzienlijk te verkleinen zonder dat u afstand doet van uw liquiditeiten. Bij Noble & Partners adviseren wij u graag over de mogelijkheden van deze constructie in het kader van uw persoonlijke estate plan.