Schenking met schuldigerkenning: wat is het?
Een schenking met schuldigerkenning, ook wel schenking op papier of papieren schenking, komt veel voor bij estate planning. U draagt formeel een bedrag over aan uw kinderen, maar keert dit niet direct uit. In plaats daarvan erkent u een schuld aan uw kinderen ter grootte van het geschonken bedrag. Het geld blijft feitelijk bij u, en over de schuld betaalt u jaarlijks rente.
De constructie is populair bij vermogende families die hun nalatenschap willen verkleinen en tegelijk hun liquiditeiten willen houden. Ze lost de spanning op tussen de wens om vermogen over te dragen en de behoefte aan financiële zekerheid.
Hoe werkt een schenking met schuldigerkenning?
Het werkt zo. In een notariële of onderhandse akte legt u vast dat u een bepaald bedrag aan uw kind schenkt. Tegelijk erkent u dat u dit bedrag schuldig bent. Het geschonken bedrag blijft feitelijk bij u en u betaalt jaarlijks minimaal 6% rente over de schuld. Bij uw overlijden wordt de schuld verrekend met de nalatenschap.
Voorbeeld
Stel, u schenkt jaarlijks € 50.000 op papier aan elk van uw twee kinderen. Na tien jaar heeft u in totaal € 1.000.000 geschonken. Bij uw overlijden wordt deze schuld van € 1.000.000 afgetrokken van uw nalatenschap. Uw erfgenamen betalen hierdoor aanzienlijk minder erfbelasting. Over de schenkingen zelf is wel schenkbelasting verschuldigd voor zover ze de jaarlijkse vrijstelling overschrijden.
Voorwaarden voor een geldige schenking met schuldigerkenning
De Belastingdienst stelt strikte eisen aan een schenking met schuldigerkenning. Voldoet u daar niet aan, dan wordt de schenking niet erkend en valt het bedrag alsnog volledig in de nalatenschap.
De belangrijkste voorwaarden
- De schenking moet schriftelijk worden vastgelegd in een notariële of onderhandse akte. Een notariële akte geeft de meeste rechtszekerheid, maar een onderhandse akte mag ook, mits die aan de wettelijke vereisten voldoet.
- U betaalt elk jaar daadwerkelijk minimaal 6% rente over de openstaande schuld. Die rente moet echt worden overgemaakt; bijschrijven op papier volstaat niet.
- De rente mag u niet kwijtschelden. De fiscus ziet kwijtschelding van verschuldigde rente als een afzonderlijke schenking.
- De schenking moet reëel zijn: er is sprake van een daadwerkelijke verarming van de schenker en verrijking van de begiftigde.
Fiscale gevolgen
Schenkbelasting
Over het geschonken bedrag is schenkbelasting verschuldigd voor zover het de jaarlijkse vrijstelling overschrijdt. De tarieven zijn gelijk aan die van de erfbelasting: voor kinderen 10% over de eerste € 158.669 en 20% over het meerdere. Geef de schenkbelasting tijdig aan bij de Belastingdienst.
Erfbelasting
Het grote voordeel komt naar voren bij overlijden. De erkende schuld wordt afgetrokken van de nalatenschap, zodat de grondslag voor de erfbelasting daalt. Bij een schuld van € 1.000.000 kan dat een besparing van tientallen tot honderden duizenden euro's opleveren.
Inkomstenbelasting
De rentebetaling van 6% kan de schenker niet aftrekken in de inkomstenbelasting. Voor het kind is de ontvangen rente in beginsel vrijgesteld, maar het ontvangen vermogen telt wel mee voor de vermogensrendementsheffing in box 3.
Voordelen van schenking met schuldigerkenning
- U verkleint uw nalatenschap zonder dat u liquiditeiten hoeft vrij te maken
- U behoudt de beschikking over uw vermogen zolang u leeft
- De besparing op erfbelasting kan substantieel zijn, zeker bij grotere vermogens
- U kunt elk jaar opnieuw een schenking op papier doen, waardoor het effect cumulatief groeit
- De constructie is combineerbaar met andere estate planning strategieën
Nadelen en risico's
- U bent jaarlijks 6% rente verschuldigd, wat bij hogere bedragen een aanzienlijke uitgave kan zijn
- Over de schenking is schenkbelasting verschuldigd (voor zover boven de vrijstelling)
- Bij het niet betalen van de rente vervalt het fiscale voordeel
- De constructie vereist zorgvuldige administratie en documentatie
- Bij overlijden kort na de schenking geldt de fictiebepaling van artikel 12 Successiewet niet voor schenkingen met schuldigerkenning, maar de schenkbelasting wordt wel verrekend met de erfbelasting
Een schenking met schuldigerkenning is een krachtig instrument bij estate planning, maar vereist een zorgvuldige uitvoering. De jaarlijkse rentebetaling is geen formaliteit maar een harde voorwaarde. Zorg ervoor dat u dit consequent naleft.
Praktische tips
- Laat de schenkingsakte bij voorkeur notarieel vastleggen voor maximale rechtszekerheid
- Betaal de rente elk jaar via een bankovermaking, zodat u een betaalbewijs heeft
- Houd een overzichtelijke administratie bij van alle schenkingen en rentebetalingen
- Neem een uitsluitingsclausule op in de schenkingsakte
- Overleg met uw estate planner over de optimale hoogte van de jaarlijkse schenking
Tot slot
De schenking met schuldigerkenning is een van de effectiefste instrumenten binnen estate planning voor vermogende families. U verkleint uw nalatenschap aanzienlijk zonder afstand te doen van uw liquiditeiten. Noble & Partners is uw vermogensbeheerder en brengt u voor de uitwerking van deze constructie in contact met een netwerk van gespecialiseerde notarissen en fiscalisten, die de mogelijkheden afstemmen op uw persoonlijke estate plan.