Waarom de wetgever ingreep
Veel DGA's lenen geld van hun eigen BV in plaats van dividend uit te keren. Op het moment van lenen betaalt u geen Box 2-heffing, waarmee de belastingclaim onbepaald tijd doorschuift. Om dit te beperken heeft de wetgever in 2023 de Wet excessief lenen ingevoerd.
De €500.000-grens
De kernregel: als de totale schulden van de DGA en diens partner aan de eigen BV (of verbonden vennootschappen) op 31 december meer bedragen dan €500.000, wordt het meerdere als fictief regulier voordeel belast in Box 2. Het gaat om het totaal van alle leningen samen, niet per lening, en de schulden van de DGA en de fiscale partner tellen gezamenlijk mee.
De eigenwoningschuld-uitzondering
Schulden die kwalificeren als eigenwoningschuld, de hypotheek op uw eigen woning afgesloten bij de BV, tellen niet mee voor de €500.000-grens. Voorwaarde is dat er een hypotheekrecht is gevestigd en dat de lening voldoet aan de reguliere voorwaarden voor eigenwoningschulden (annuïtair of lineair, maximaal 30 jaar).
De uitzondering is ruim: ook als uw eigenwoningschuld bij de BV €1 miljoen bedraagt, telt dit niet mee. Alleen de overige leningen vallen onder de €500.000-grens.
Gevolgen bij overschrijding
Wordt de grens overschreden, dan wordt het meerdere belast als Box 2-inkomen. Het tarief is 24,5% over de eerste €67.000 en 33% over het meerdere. U betaalt dus belasting over een fictief dividend dat u niet daadwerkelijk heeft ontvangen; het geld is immers geleend, niet uitgekeerd. Betaalt u in een later jaar terug, dan kan het eerder belaste bedrag worden gecorrigeerd, maar alleen als de schuld daadwerkelijk onder de €500.000 daalt.
Voorkomende situaties in de praktijk
- Rekening-courant: een oplopende rekening-courantschuld bij de BV is een van de meest voorkomende oorzaken van overschrijding
- Lening voor beleggingspand: een lening bij de BV voor de aankoop van een privé beleggingspand telt wel mee; een lening voor de eigen woning niet
- Lening voor schenking: wie geld leent van de BV om te schenken aan kinderen, creëert een schuld die meetelt
De Wet excessief lenen dwingt DGA's om bewuster om te gaan met leningen van de eigen BV. Het is geen verbod op lenen; het is een financiële prikkel om schulden boven €500.000 af te bouwen of de belasting te accepteren.
Leenpositie en vermogensplanning
Staat u boven de €500.000-grens, dan zijn er doorgaans meerdere wegen: terugbetalen, dividenduitkering om de schuld af te lossen, of de belasting accepteren als de leenconstructie haar doel rechtvaardigt. Noble & Partners brengt de leenpositie in kaart als onderdeel van uw bredere vermogensplanning. De fiscale afweging legt u voor aan uw belastingadviseur.