Dezelfde tarieven, ander resultaat
De tarieven voor schenkbelasting en erfbelasting zijn in Nederland identiek. Toch loopt het netto-effect van schenken en erven flink uiteen. Dat zit hem in de vrijstellingen. Bij schenken kunt u de vrijstelling jaar na jaar opnieuw gebruiken, terwijl die bij erven maar één keer telt.
De voorbeelden hieronder maken dat verschil zichtbaar.
De tariefstructuur (2026)
De tarieven voor schenkbelasting en erfbelasting zijn identiek:
- Kinderen betalen 10% over de eerste €158.669 en 20% daarboven
- Kleinkinderen 18% en 36%
- Overige verkrijgers 30% en 40%
De eenmalige vrijstelling bij erven bedraagt voor kinderen €26.230 (2026). Bij schenken ligt de jaarlijkse vrijstelling op €6.908 per kind, en die kunt u elk jaar opnieuw benutten.
Een voorbeeld met €500.000
Stel, u heeft een vermogen van €500.000 dat u wilt overdragen aan twee kinderen.
Scenario 1: Alles nalaten als erfenis
Elk kind erft €250.000. Na aftrek van de vrijstelling (€26.230) resteert €223.770 belastbaar. De erfbelasting bedraagt 10% over de eerste €158.669 (€15.867), plus 20% over het meerdere van €65.101 (€13.020), samen circa €28.887 per kind. Voor beide kinderen samen komt dat neer op circa €57.774 aan erfbelasting.
Scenario 2: Tien jaar lang schenken + restant nalaten
U schenkt elk jaar €6.908 per kind, tien jaar lang: in totaal €138.160 belastingvrij overgedragen aan beide kinderen samen. Het resterende vermogen bij overlijden bedraagt €361.840. Elk kind erft €180.920, waarover na aftrek van de vrijstelling €15.469 aan erfbelasting verschuldigd is. Voor beide kinderen samen komt dat neer op circa €30.938, een besparing van ruim €26.000 ten opzichte van scenario 1.
En dan is de lagere Box 3-grondslag gedurende die tien jaar nog niet eens meegerekend.
Het timing-voordeel
Het voordeel van schenken reikt verder dan die directe belastingbesparing. Het geschonken vermogen verlaat uw Box 3-grondslag. Groeit dit vermogen bij de kinderen vervolgens verder, dan valt die groei buiten uw eigen grondslag, wat over een periode van tien jaar een merkbare aanvullende besparing op Box 3-heffing kan opleveren, boven op het verschil in erfbelasting hierboven.
De keerzijden
Schenken is niet altijd de beste keuze. Een paar afwegingen die u onder ogen moet zien:
- Uw eigen levensonderhoud. Wie te veel weggeeft, zet de eigen financiële zekerheid op het spel.
- Een schenking is definitief. U kunt het geld niet terugvragen als u het later zelf nodig blijkt te hebben.
- De verhoudingen binnen de familie. Ongelijke schenkingen kunnen spanningen oproepen.
Het verschil tussen erven en schenken zit niet in de belastingtarieven, want die zijn gelijk. Het zit in de strategie: wie tijdig en structureel schenkt, benut vrijstellingen die bij nalaten verloren gaan.
Tot slot
Bij gelijke tarieven kan het verschil tussen erven en schenken oplopen tot tienduizenden euro's. De sleutel ligt in het structureel gebruiken van de jaarlijkse vrijstellingen en het op tijd beginnen. Wilt u doorrekenen wat schenken voor uw familie kan betekenen? Bij Noble & Partners brengen we de opties graag samen met u in kaart, met een notaris of fiscalist uit ons netwerk voor de juridische uitvoering en onze eigen aandacht voor het beheer van het achterblijvende vermogen.