Dezelfde tarieven, ander resultaat
De tarieven voor schenkbelasting en erfbelasting zijn in Nederland identiek. Toch kan het netto-effect van schenken versus erven aanzienlijk verschillen. Het verschil zit in de vrijstellingen: bij schenken kunt u jaarlijks opnieuw de vrijstelling benutten, terwijl bij erven de vrijstelling slechts eenmalig wordt toegepast.
In dit artikel maken we het verschil zichtbaar aan de hand van concrete voorbeelden.
De tariefstructuur (2025)
De tarieven voor schenkbelasting en erfbelasting zijn identiek:
- Kinderen: 10% over de eerste €154.197 en 20% daarboven
- Kleinkinderen: 18% en 36%
- Overige: 30% en 40%
De eenmalige vrijstelling bij erven bedraagt voor kinderen circa €25.187 (2025). Bij schenken is de jaarlijkse vrijstelling €6.633 per kind — maar die is elk jaar opnieuw te benutten.
Een voorbeeld met €500.000
Stel: u heeft een vermogen van €500.000 dat u wilt overdragen aan twee kinderen.
Scenario 1: Alles nalaten als erfenis
Elk kind erft €250.000. Na aftrek van de vrijstelling (€25.187) resteert €224.813 belastbaar. De erfbelasting bedraagt circa €15.419 + 20% over €70.616 = circa €29.542 per kind. Totaal: circa €59.084 aan erfbelasting.
Scenario 2: Tien jaar lang schenken + restant nalaten
U schenkt elk jaar €6.633 per kind gedurende tien jaar: totaal €132.660 belastingvrij overgedragen. Het resterende vermogen bij overlijden bedraagt €367.340. Elk kind erft €183.670, waarover na aftrek van de vrijstelling circa €20.384 aan erfbelasting verschuldigd is. Totaal: circa €40.000 — een besparing van bijna €19.000.
En dat is zonder de extra besparingen door de verlaging van uw Box 3-grondslag gedurende die tien jaar mee te rekenen.
Het timing-voordeel
Het voordeel van schenken gaat verder dan de directe belastingbesparing. Het geschonken vermogen verlaat uw Box 3 en groeit buiten uw grondslag. Bij een jaarlijks rendement van 5% op het geschonken bedrag is de additionele besparing op Box 3-heffing over tien jaar ruim €15.000.
De keerzijden
Schenken is niet in alle situaties de beste keuze:
- Eigen levensonderhoud: Wie te veel schenkt, brengt de eigen financiële zekerheid in gevaar
- Onherroepelijkheid: Een schenking is definitief — u kunt het geld niet terugvragen als u het later nodig heeft
- Familieverhoudingen: Ongelijke schenkingen kunnen spanningen veroorzaken
Het verschil tussen erven en schenken is niet een kwestie van belastingtarieven — die zijn identiek. Het verschil zit in de strategie: wie tijdig en structureel schenkt, benut vrijstellingen die bij nalaten verloren gaan.
Conclusie
Bij identieke tarieven kan het verschil tussen erven en schenken tienduizenden euro's bedragen. De sleutel is structureel gebruik van jaarlijkse vrijstellingen en het tijdig starten met het proces. Wilt u doorrekenen wat schenken voor uw familie kan betekenen? Bij Noble & Partners helpen we u graag om de opties in kaart te brengen.