Een belangrijke rol die vaak wordt onderschat
De executeur, ook wel executeur-testamentair genoemd, is degene die na uw overlijden de afwikkeling van uw nalatenschap verzorgt. Veel mensen nemen zo iemand op in hun testament zonder helemaal te beseffen wat de rol inhoudt. Slecht vervuld kan die rol leiden tot conflicten, vertraging en financieel nadeel voor de erfgenamen.
Wettelijke taken
De executeur heeft een wettelijk omschreven takenpakket. Dat omvat het beheer van de nalatenschap: alle bezittingen veiligstellen en beheren tot de verdeling plaatsvindt. De executeur voldoet de openstaande rekeningen, belastingschulden en begrafeniskosten, voert de legaten uit door specifieke bezittingen toe te wijzen volgens het testament, dient de aangifte(n) erfbelasting in bij de Belastingdienst en stelt een boedelbeschrijving op: een volledig overzicht van bezittingen en schulden.
De executeur is bevoegd om de verdeling uit te voeren, maar niet verplicht. De feitelijke verdeling onder de erfgenamen vergt medewerking van alle partijen.
Verschil met bewindvoerder
Een executeur wordt vaak verward met een bewindvoerder, terwijl de rollen wezenlijk verschillen. Een executeur handelt na overlijden en beheert de nalatenschap. Een bewindvoerder kan worden aangesteld om het vermogen van een levende persoon te beheren, bijvoorbeeld bij minderjarigheid of wilsonbekwaamheid.
Soms worden beide rollen in één testament gecombineerd, bijvoorbeeld als er minderjarige erfgenamen zijn.
Wie aanwijzen?
De keuze van de executeur is een persoonlijke afweging. Er zijn grofweg drie veelvoorkomende opties, elk met een eigen keerzijde:
- Een familielid kent de familiesituatie van binnenuit, maar kan klem komen te zitten in de dubbele rol van erfgenaam én executeur.
- Een professional, zoals een notaris of accountant, brengt objectiviteit en deskundigheid mee, tegenover kosten en minder persoonlijke betrokkenheid.
- Een vertrouwenspersoon biedt vertrouwen op het persoonlijke vlak, maar is mogelijk niet deskundig genoeg voor een ingewikkelde nalatenschap.
Bij vermogens van enige omvang of bij samengestelde gezinnen is een professionele executeur vaak raadzaam, eventueel in combinatie met een familielid.
Kosten
De executeur heeft recht op een vergoeding. Bij professionele executeurs is dat doorgaans een percentage van het nalatenschapsvermogen (vaak 1-2%) of een uurtarief. Bij familieleden ligt de vergoeding vaak lager of is ze symbolisch, al geldt een wettelijke vergoeding van 1% van het vermogen wanneer er niets is afgesproken.
Veelvoorkomende valkuilen
In de praktijk gaat het op een paar punten vaak mis. Wie de executeur aanstelt zonder de bevoegdheden duidelijk vast te leggen, creëert onduidelijkheid. Wie geen opvolger aanwijst, staat zonder executeur als de aangewezen persoon eerder overlijdt dan de testator. Een executeur die zelf erfgenaam is, kan in een lastige positie raken. En de tijdsinvestering en emotionele belasting van de rol worden stelselmatig onderschat.
De executeur zorgt ervoor dat uw laatste wensen worden uitgevoerd zoals u ze heeft bedoeld. Die keuze verdient minstens evenveel aandacht als de inhoud van het testament zelf, want een goed testament met een ongeschikte executeur kan alsnog ongewenst uitpakken.
Tot slot
De executeur speelt een sleutelrol in de afwikkeling van uw nalatenschap. Het is werk dat deskundigheid, integriteit en tijd vraagt. De juiste persoon kiezen, en diens bevoegdheden helder vastleggen, verdient zorgvuldige overweging. Wilt u uw nalatenschapsplanning, inclusief de executeursbenoeming, eens doorlichten? Bij Noble & Partners zetten we u graag op weg en verbinden we u met gespecialiseerde notarissen uit ons netwerk, terwijl wij ons richten op het beheer van uw vermogen.