Een cruciale rol die vaak wordt onderschat
De executeur — ook wel executeur-testamentair genoemd — is de persoon die na uw overlijden de afwikkeling van uw nalatenschap verzorgt. Het is een rol die veel mensen opnemen in hun testament zonder volledig te beseffen wat het inhoudt. En het is een rol die, wanneer slecht vervuld, kan leiden tot conflicten, vertragingen en financieel nadeel voor de erfgenamen.
Wettelijke taken
De executeur heeft een wettelijk omschreven takenpakket:
- Beheer van de nalatenschap: Het veiligstellen en beheren van alle bezittingen tot de verdeling plaatsvindt
- Voldoen van schulden: Het betalen van openstaande rekeningen, belastingschulden en begrafeniskosten
- Uitvoeren van legaten: Het toewijzen van specifieke bezittingen volgens het testament
- Aangifte erfbelasting: Het indienen van de aangifte(n) bij de Belastingdienst
- Boedelbeschrijving: Het opmaken van een volledig overzicht van bezittingen en schulden
De executeur is bevoegd maar niet verplicht om de verdeling uit te voeren. De daadwerkelijke verdeling onder de erfgenamen vereist medewerking van alle partijen.
Verschil met bewindvoerder
Een executeur wordt vaak verward met een bewindvoerder, maar de rollen zijn wezenlijk verschillend. Een executeur handelt na overlijden en beheert de nalatenschap. Een bewindvoerder kan worden aangesteld om het vermogen van een (levende) persoon te beheren — bijvoorbeeld bij minderjarigheid of wilsonbekwaamheid.
In sommige testamenten worden beide rollen gecombineerd — bijvoorbeeld wanneer er minderjarige erfgenamen zijn.
Wie aanwijzen?
De keuze van de executeur is een persoonlijke afweging. Veelvoorkomende opties:
- Een familielid: Voordeel: kent de familiesituatie. Nadeel: kan belast raken door de dubbele rol van erfgenaam en executeur
- Een professional (notaris, accountant): Voordeel: objectief en deskundig. Nadeel: kosten, minder persoonlijke betrokkenheid
- Een vertrouwenspersoon: Voordeel: persoonlijk vertrouwen. Nadeel: mogelijk niet deskundig genoeg voor complexe nalatenschappen
Bij vermogens van enige omvang of bij samengestelde gezinnen is het aanstellen van een professionele executeur — of een combinatie van een familielid en een professional — vaak raadzaam.
Kosten
De executeur heeft recht op een vergoeding. Bij professionele executeurs is dit doorgaans een percentage van het nalatenschapsvermogen (vaak 1-2%) of een uurtarief. Bij familieleden is de vergoeding vaak lager of symbolisch, hoewel er een wettelijke vergoeding van 1% van het vermogen geldt als er niets is afgesproken.
Veelvoorkomende valkuilen
- Te informeel: De executeur zonder duidelijke bevoegdheden vastleggen leidt tot onduidelijkheid
- Geen opvolger: Als de aangewezen executeur eerder overlijdt dan de testator, is er geen executeur — tenzij een opvolger is aangewezen
- Belangenconflict: Een executeur die zelf erfgenaam is, kan in een lastige positie komen
- Onderschatting: De tijdsinvestering en emotionele belasting worden vaak onderschat
De executeur is degene die ervoor zorgt dat uw laatste wensen worden uitgevoerd zoals u het heeft bedoeld. Het verdient minstens evenveel aandacht als de inhoud van het testament zelf — want een goed testament met een ongeschikte executeur kan tot ongewenste uitkomsten leiden.
Conclusie
De executeur speelt een cruciale rol in de afwikkeling van uw nalatenschap. Het is een rol die deskundigheid, integriteit en tijd vraagt. De keuze van de juiste executeur — en het duidelijk vastleggen van diens bevoegdheden — verdient zorgvuldige overweging. Wilt u uw estate planning, inclusief de executeurbenoeming, eens doorlichten? Bij Noble & Partners helpen we u graag op weg.