Waarom schenken fiscaal interessant kan zijn
Schenken is meer dan generositeit — het is ook een van de krachtigste instrumenten in vermogensplanning. Wanneer u vermogen tijdens uw leven overdraagt aan uw kinderen of kleinkinderen, heeft dat een dubbel effect: het vermindert uw Box 3-grondslag en het verkleint de nalatenschap waarover later erfbelasting verschuldigd is.
In dit artikel zetten we de mogelijkheden feitelijk op een rij — zodat u een geïnformeerd gesprek kunt voeren over wat schenken voor uw familie kan betekenen.
De jaarlijkse vrijstellingen (2025)
De Belastingdienst hanteert jaarlijkse vrijstellingen voor schenkingen:
- Aan kinderen: €6.633 per jaar per kind
- Eenmalig verhoogd (kind 18-40 jaar): €31.813 (vrije besteding) of €66.268 (eigen woning)
- Aan overige personen: €2.658 per jaar per persoon
Het cumulatieve effect
Een stel met twee kinderen dat elk jaar de maximale vrijstelling benut, draagt in tien jaar €265.320 belastingvrij over. Met de eenmalig verhoogde vrijstelling erbij komt het totaal op circa €329.000 — zonder dat er schenkbelasting verschuldigd is. Bovendien groeit het geschonken vermogen buiten uw Box 3-grondslag.
Tarieven boven de vrijstelling
Schenkingen boven de vrijgestelde bedragen zijn belast:
- Kinderen: 10% over de eerste €154.197 en 20% daarboven
- Kleinkinderen: 18% en 36%
- Overige verkrijgers: 30% en 40%
De erfbelastingtarieven zijn identiek. Het verschil: bij schenken kunt u jaarlijks opnieuw de vrijstelling benutten. Over langere perioden is schenken daardoor voordeliger dan alles overlaten als erfenis.
Periodieke schenking via notariële akte
Een bijzondere vorm is de periodieke schenking aan een ANBI. Wanneer u zich bij notariële akte verplicht om gedurende minimaal vijf jaar een jaarlijks bedrag te schenken, is de volledige schenking aftrekbaar in Box 1 — zonder drempel of maximum. Bij voortijdig overlijden vervalt de verplichting; de eerder genoten aftrek wordt niet teruggenomen.
De 180-dagenregeling
Schenkingen binnen 180 dagen vóór het overlijden van de schenker worden voor de erfbelasting bij de nalatenschap geteld. Wie structureel wil schenken, begint daar idealiter jaren vóór de levensfase waarin het overlijdensrisico toeneemt.
Schenken met schuldigerkenning
Niet iedereen wil of kan direct geld overdragen. Bij schenken "op papier" schenkt u een bedrag, maar houdt u het geld zelf. De schenking wordt vastgelegd bij notariële akte, en u betaalt jaarlijks minimaal 6% rente aan de ontvanger. Bij uw overlijden wordt het bedrag verrekend met de nalatenschap, waardoor de erfbelastinggrondslag daalt.
Belangrijke voorwaarden: de rente moet daadwerkelijk worden betaald (niet bijgeschreven), en notariële vastlegging is verplicht.
Aandachtspunten bij schenken
- Behoud eigen levensstandaard: Schenken mag nooit ten koste gaan van uw eigen financiële zekerheid en toekomstige zorgkosten.
- Gelijke behandeling: Ongelijke schenkingen kunnen leiden tot spanningen. Transparantie en voorafgaande afspraken helpen dit te voorkomen.
- Uitsluitingsclausule: Beschermt het geschonken vermogen als de ontvanger later gaat scheiden.
- Box 3-effect ontvanger: Het geschonken bedrag verhuist naar de Box 3 van de ontvanger. De netto-besparing kan kleiner zijn dan op het eerste gezicht lijkt.
Schenken is een van de meest effectieve instrumenten in vermogensoverdracht, maar het vraagt om een bewuste aanpak. Het gaat niet alleen om bedragen en tarieven, maar ook om timing, structuur en het gesprek met uw familie over wat u wilt doorgeven en waarom.
Conclusie
De mogelijkheden om fiscaal voordelig te schenken zijn in Nederland ruim, mits u ze structureel benut. De jaarlijkse vrijstellingen, de periodieke schenking en het schenken op papier bieden elk hun eigen voordelen. Wilt u samen verkennen wat schenken voor uw familie kan betekenen? Bij Noble & Partners begeleiden we u graag in dit gesprek.