Schenken: een krachtig instrument voor vermogensoverdracht
Het schenken van vermogen aan uw kinderen en kleinkinderen is een van de meest gebruikte instrumenten voor vermogensoverdracht binnen families. De Nederlandse belastingwetgeving biedt diverse vrijstellingen die het mogelijk maken om jaarlijks een aanzienlijk bedrag belastingvrij over te dragen. Het is echter belangrijk om de regels goed te kennen, want de voorwaarden en tarieven verschillen per categorie ontvangers.
Schenkingsvrijstellingen voor kinderen in 2026
Voor schenkingen van ouders aan kinderen gelden in 2026 de volgende vrijstellingen:
- Jaarlijkse vrijstelling: circa 6.908 euro per kind per jaar.
- Eenmalig verhoogde vrijstelling: circa 33.129 euro (kind moet tussen 18 en 40 jaar zijn).
Ouders worden voor de schenkbelasting fiscaal als één schenker beschouwd (Successiewet 1956, art. 26). De jaarlijkse vrijstelling bedraagt daarmee € 6.908 per kind, ongeacht of één of beide ouders schenken. De eenmalige verhoogde vrijstelling kan slechts eenmaal worden benut en vervangt in dat jaar de reguliere jaarlijkse vrijstelling.
Schenkingsvrijstellingen voor kleinkinderen in 2026
Voor schenkingen aan kleinkinderen gelden andere mogelijkheden:
- Jaarlijkse vrijstelling: € 2.769 per kleinkind per jaar.
Anders dan soms wordt gedacht, geldt de eenmalig verhoogde vrijstelling van € 33.129 in 2026 niet in algemene zin voor kleinkinderen. Die verhoogde vrijstelling is door de Belastingdienst gekoppeld aan een schenking van ouder(s) aan kind. Voor kleinkinderen blijft in de regel dus alleen de algemene jaarlijkse vrijstelling van € 2.769 gelden. Dit maakt zorgvuldige planning extra relevant bij generatie-overspringende schenkingen.
Tarieven schenkbelasting
Wanneer een schenking de vrijstelling overschrijdt, is over het meerdere schenkbelasting verschuldigd. De tarieven verschillen aanzienlijk tussen kinderen en kleinkinderen:
Tarieven voor kinderen
- Over de eerste 158.669 euro boven de vrijstelling: 10%
- Over het meerdere: 20%
Tarieven voor kleinkinderen
- Over de eerste 158.669 euro boven de vrijstelling: 18%
- Over het meerdere: 36%
Het verschil in tarieven is aanzienlijk. Een schenking van 200.000 euro aan een kind kost circa 14.000 euro aan schenkbelasting, terwijl dezelfde schenking aan een kleinkind circa 31.000 euro kost. Dit tariefverschil maakt het soms voordeliger om eerst aan kinderen te schenken, die vervolgens aan hun eigen kinderen schenken.
Generatie-overspringende schenkingen
Ondanks de hogere tarieven voor kleinkinderen kan het toch voordelig zijn om direct aan kleinkinderen te schenken. Dit komt doordat u hiermee een generatie erfbelasting overslaat. Het vermogen dat u aan kleinkinderen schenkt, zou anders eerst bij uw kinderen terechtkomen en bij hun overlijden opnieuw worden belast.
De berekening of het voordelig is om direct aan kleinkinderen te schenken, hangt af van diverse factoren, waaronder:
- De omvang van het te schenken vermogen.
- De levensverwachting van uw kinderen.
- De financiele positie van uw kinderen en kleinkinderen.
- De toepasselijke tariefschijven voor de erfbelasting.
Aangifte schenkbelasting
Bij schenkingen die de vrijstelling overschrijden, moet de begiftigde (de ontvanger) aangifte doen bij de Belastingdienst. De aangifte moet worden gedaan voor 1 maart van het kalenderjaar volgend op het jaar waarin de schenking is gedaan.
Ook als u gebruikmaakt van de eenmalig verhoogde vrijstelling en er per saldo geen schenkbelasting verschuldigd is, moet u toch aangifte doen. De Belastingdienst registreert het gebruik van de eenmalige vrijstelling en controleert of deze niet eerder is benut.
Slim combineren van schenkingen
Een effectieve strategie is het combineren van schenkingen aan verschillende familieleden. Een voorbeeld:
- Jaarlijks € 6.908 belastingvrij schenken aan elk van uw twee kinderen: € 13.816 per jaar.
- Jaarlijks € 2.769 belastingvrij schenken aan elk van uw vier kleinkinderen: € 11.076 per jaar.
- Totaal belastingvrij per jaar: € 24.892.
Over een periode van vijftien jaar kunt u op deze manier € 373.380 belastingvrij overdragen aan de volgende generaties (15 × € 24.892), zonder rekening te houden met de eenmalig verhoogde vrijstellingen.
Voorwaarden en valkuilen
Bij het schenken aan kinderen en kleinkinderen zijn er diverse aandachtspunten:
- Uitsluitingsclausule: Neem altijd een uitsluitingsclausule op om het geschonken vermogen te beschermen bij een eventuele scheiding.
- Bewindvoering: Bij schenkingen aan minderjarige kleinkinderen kan het verstandig zijn om een bewindclausule op te nemen.
- Gelijkheid: Bedenk of u gelijkelijk wilt schenken aan al uw (klein)kinderen. Ongelijke schenkingen kunnen tot familieconflicten leiden.
- Eigen financiele zekerheid: Schenk nooit meer dan u kunt missen. Uw eigen financiele zekerheid moet altijd vooropstaan.
Conclusie
De belastingregels voor schenken aan kinderen en kleinkinderen bieden in 2026 duidelijke mogelijkheden voor fiscaal doordachte vermogensoverdracht. De ruimte is het grootst bij schenkingen van ouders aan kinderen, dankzij de jaarlijkse vrijstelling van € 6.908 en de mogelijkheid van een eenmalig verhoogde vrijstelling. Voor kleinkinderen geldt in de regel alleen de algemene jaarlijkse vrijstelling van € 2.769, gecombineerd met hogere tarieven voor schenkbelasting. Wie slim wil schenken, kijkt daarom niet alleen naar de bedragen van vandaag, maar ook naar de samenhang met erfbelasting, familieverhoudingen en langetermijnplanning.
Voor het opstellen van een persoonlijke schenkingsstrategie kunt u terecht bij een gekwalificeerd notaris of fiscaal adviseur. Noble & Partners werkt samen met een netwerk van gespecialiseerde partners en kan u daarmee in contact brengen. Onze experts in vermogensbeheer denken graag met u mee over de bredere familiale en financiële context.