Schenken: een krachtig instrument voor vermogensoverdracht
Vermogen schenken aan kinderen en kleinkinderen is een van de meest gebruikte manieren om vermogen binnen een familie over te dragen. De Nederlandse belastingwetgeving kent diverse vrijstellingen waarmee u jaarlijks een fors bedrag belastingvrij overdraagt. Wel is het zaak de regels goed te kennen, want de voorwaarden en tarieven verschillen per categorie ontvangers.
Schenkingsvrijstellingen voor kinderen in 2026
Voor schenkingen van ouders aan kinderen gelden in 2026 deze vrijstellingen:
- Jaarlijkse vrijstelling: circa 6.908 euro per kind per jaar.
- Eenmalig verhoogde vrijstelling: circa 33.129 euro (het kind moet tussen 18 en 40 jaar zijn).
Ouders gelden voor de schenkbelasting als een schenker (Successiewet 1956). De jaarlijkse vrijstelling is daarmee € 6.908 per kind, of nu een of beide ouders schenken. De eenmalig verhoogde vrijstelling kunt u maar een keer benutten en die vervangt in dat jaar de reguliere jaarlijkse vrijstelling.
Voor een schenking bestemd voor een dure studie van een kind tussen 18 en 40 jaar bestaat in 2026 daarnaast een afzonderlijke eenmalig verhoogde vrijstelling van € 69.009. Daar zitten voorwaarden aan, onder meer dat de studie minimaal € 20.000 per jaar kost en dat de schenking notarieel wordt vastgelegd. Deze vrijstelling sluit het gebruik van de andere eenmalig verhoogde vrijstellingen in hetzelfde jaar uit.
Schenkingsvrijstellingen voor kleinkinderen in 2026
Voor kleinkinderen liggen de mogelijkheden anders:
- Jaarlijkse vrijstelling: € 2.769 per kleinkind per jaar.
Anders dan soms wordt gedacht, geldt de eenmalig verhoogde vrijstelling van € 33.129 in 2026 niet in algemene zin voor kleinkinderen. De Belastingdienst koppelt die verhoogde vrijstelling aan een schenking van ouder(s) aan kind. Voor kleinkinderen blijft in de regel dus alleen de algemene jaarlijkse vrijstelling van € 2.769. Bij generatie-overspringende schenkingen is zorgvuldige planning daarom extra van belang.
Tarieven schenkbelasting
Wanneer een schenking de vrijstelling overschrijdt, is over het meerdere schenkbelasting verschuldigd. De tarieven verschillen aanzienlijk tussen kinderen en kleinkinderen:
Tarieven voor kinderen
- Over de eerste 158.669 euro boven de vrijstelling: 10%
- Over het meerdere: 20%
Tarieven voor kleinkinderen
- Over de eerste 158.669 euro boven de vrijstelling: 18%
- Over het meerdere: 36%
Dat verschil is groot. Een schenking van 200.000 euro aan een kind kost na aftrek van de jaarlijkse vrijstelling circa 22.750 euro aan schenkbelasting (10% over de eerste 158.669 euro boven de vrijstelling, 20% over het meerdere). Dezelfde schenking aan een kleinkind kost circa 42.450 euro, doordat voor kleinkinderen de hogere tarieven van 18% en 36% gelden. Soms is het daarom voordeliger om eerst aan de kinderen te schenken, die vervolgens aan hun eigen kinderen schenken.
Generatie-overspringende schenkingen
Ondanks de hogere tarieven voor kleinkinderen kan direct aan kleinkinderen schenken toch voordelig zijn. U slaat er namelijk een generatie erfbelasting mee over. Vermogen dat u aan kleinkinderen schenkt zou anders eerst bij uw kinderen terechtkomen en bij hun overlijden opnieuw worden belast.
Of dat in uw geval gunstig uitpakt, hangt af van een aantal factoren:
- De omvang van het te schenken vermogen.
- De levensverwachting van uw kinderen.
- De financiele positie van uw kinderen en kleinkinderen.
- De toepasselijke tariefschijven voor de erfbelasting.
Aangifte schenkbelasting
Bij schenkingen boven de vrijstelling doet de begiftigde (de ontvanger) aangifte bij de Belastingdienst. Dat moet voor 1 maart van het kalenderjaar volgend op het jaar van de schenking.
Ook bij gebruik van de eenmalig verhoogde vrijstelling doet u aangifte, ook al is er per saldo geen schenkbelasting verschuldigd. De Belastingdienst registreert het gebruik van de eenmalige vrijstelling en controleert of die niet eerder is benut.
Slim combineren van schenkingen
Een effectieve aanpak is het combineren van schenkingen aan verschillende familieleden. Een voorbeeld:
- Jaarlijks € 6.908 belastingvrij aan elk van uw twee kinderen: € 13.816 per jaar.
- Jaarlijks € 2.769 belastingvrij aan elk van uw vier kleinkinderen: € 11.076 per jaar.
- Totaal belastingvrij per jaar: € 24.892.
Over vijftien jaar draagt u zo € 373.380 belastingvrij over aan de volgende generaties (15 × € 24.892), nog zonder de eenmalig verhoogde vrijstellingen mee te rekenen.
Voorwaarden en valkuilen
Een paar dingen om bij schenken aan (klein)kinderen op te letten. Neem altijd een uitsluitingsclausule op, zodat het geschonken vermogen beschermd is bij een eventuele scheiding. Bij minderjarige kleinkinderen kan een bewindclausule verstandig zijn. Bedenk vooraf of u gelijk wilt schenken aan al uw (klein)kinderen, want ongelijke schenkingen geven nogal eens wrijving. En schenk nooit meer dan u kunt missen: uw eigen financiele zekerheid staat voorop.
De belastingregels voor schenken aan kinderen en kleinkinderen bieden in 2026 duidelijke ruimte voor doordachte vermogensoverdracht. Die ruimte is het grootst bij schenkingen van ouders aan kinderen, dankzij de jaarlijkse vrijstelling van € 6.908 en de eenmalig verhoogde vrijstelling. Voor kleinkinderen blijft in de regel alleen de jaarlijkse vrijstelling van € 2.769, met hogere tarieven. Wie slim wil schenken kijkt dus verder dan de bedragen van vandaag: ook de samenhang met erfbelasting, familieverhoudingen en langetermijnplanning telt mee.
De notariele en fiscale uitwerking van een schenkingsstrategie loopt via ons netwerk van gespecialiseerde notarissen en fiscalisten, waarmee Noble & Partners u in contact brengt. Onze specialisten in vermogensbeheer denken met u mee over de bredere familiale en financiele context.