De BOR: een onmisbare regeling voor familiebedrijven
De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) in de Successiewet 1956 is een van de belangrijkste fiscale faciliteiten voor families met een familiebedrijf. De regeling biedt een substantiële vrijstelling van schenk- en erfbelasting bij de overdracht van ondernemingsvermogen, waardoor de continuïteit van het bedrijf niet in gevaar komt door een hoge belastingclaim.
Per 1 januari 2026 zijn er diverse wijzigingen doorgevoerd: een deel versobert de regeling, een ander deel maakt haar flexibeler. Als u eigenaar bent van een familiebedrijf of overweegt uw onderneming over te dragen aan de volgende generatie, zijn deze wijzigingen direct relevant.
De BOR in het kort
Bij overdracht van ondernemingsvermogen biedt de BOR een vrijstelling van schenk- en erfbelasting:
- 100% vrijstelling over de goingconcernwaarde tot € 1.543.500 (2026)
- 75% vrijstelling over het meerdere
Bij een familiebedrijf met een waarde van bijvoorbeeld € 5 miljoen is daardoor slechts over een fractie van de waarde erfbelasting verschuldigd. Zonder de BOR zou de belasting al snel honderdduizenden euro's bedragen.
Versoberingen per 2026
Langere bezitstermijn bij hogere leeftijd
De meest opvallende aanscherping richt zich op zogenaamde 'rollatorinvesteringen': het op late leeftijd verwerven van een onderneming uitsluitend om de BOR te benutten. De bezitseis wordt verlengd voor erflaters die de AOW-leeftijd plus drie jaar hebben bereikt en voor schenkers die de AOW-leeftijd plus zeven jaar hebben overschreden. Voor deze groep geldt een geleidelijk langere bezitstermijn, waardoor het niet meer mogelijk is om kort voor overlijden of schenking een onderneming te verwerven en direct de BOR toe te passen.
Beperking tot gewone aandelen
Vanaf 2026 komen de BOR en de doorschuifregeling (DSR) in principe alleen nog in aanmerking voor gewone aandelen met een belang van minimaal 5% van het geplaatste kapitaal. Preferente aandelen vallen buiten de regeling, tenzij ze zijn ontstaan in het kader van een gefaseerde bedrijfsopvolging. De wettelijke definitie van preferente aandelen wordt hierbij verduidelijkt. Zo wordt voorkomen dat de BOR wordt toegepast op passieve beleggingsstructuren zonder dat er sprake is van een daadwerkelijke bedrijfsoverdracht.
Bestrijding van 'dubbel-BOR'
Antimisbruikbepalingen worden ingevoerd tegen constructies waarbij een bedrijf wordt geschonken, teruggekocht en opnieuw geschonken met toepassing van de BOR. Dit dubbel gebruik was een bekend aandachtspunt en wordt nu wettelijk bestreden.
Versoepelingen per 2026
Meer flexibiliteit bij herstructureringen
Het wordt eenvoudiger om de juridische structuur of rechtsvorm van de onderneming aan te passen zonder dat daardoor de bezitstermijn opnieuw gaat lopen of de BOR-faciliteiten vervallen. Dat geldt voor fusies en splitsingen, omzettingen van rechtsvorm (zoals van eenmanszaak naar BV) en interne reorganisaties. Voorwaarde is dat de economische gerechtigdheid van de schenker of erflater niet wijzigt.
Versoepeling van de voortzettingseis
De voortzettingseis is al per 2025 verkort van vijf naar drie jaar. Vanaf 2026 worden er verdere versoepelingen doorgevoerd voor wijzigingen in de bedrijfsstructuur gedurende die voortzettingsperiode, zodat de opvolger sneller aanpassingen kan doorvoeren die nodig zijn voor de toekomst van het bedrijf.
Wat betekent dit voor u?
Als ondernemer met een familiebedrijf
- Controleer of uw huidige bedrijfsstructuur nog aansluit bij de nieuwe regels. De beperking tot gewone aandelen kan gevolgen hebben als u preferente aandelen heeft uitgegeven.
- Overweeg of een herstructurering wenselijk is; de versoepelingen bieden meer ruimte om uw structuur aan te passen zonder de BOR te verliezen.
- Start het overdrachtsproces tijdig. De langere bezitstermijn bij hogere leeftijd maakt vroeg beginnen verstandiger dan wachten.
Als opvolger
- De voortzettingseis van drie jaar geeft u meer vrijheid om het bedrijf na overname aan te passen aan uw eigen visie.
- Zorg er wel voor dat u de onderneming daadwerkelijk voortzet gedurende de vereiste periode. Staking binnen die termijn leidt tot intrekking van de BOR-faciliteit.
De wijzigingen in de BOR per 2026 spitsen de regeling verder toe op reële bedrijfsoverdrachten. Oneigenlijk gebruik wordt bestreden, terwijl echte ondernemers meer flexibiliteit krijgen.
Toekomst van de BOR
De BOR blijft een onderwerp van politieke discussie en wordt regelmatig geëvalueerd. Verdere aanpassingen in de komende jaren zijn niet uitgesloten. Wie de overdracht voor zich uitschuift, loopt het risico dat de regeling opnieuw wijzigt voordat het zover is.
Wij adviseren ondernemers en families met een familiebedrijf over alle aspecten van bedrijfsopvolging, inclusief de toepassing van de BOR. Neem contact met ons op voor een persoonlijk gesprek met een van onze adviseurs of met een specialist uit ons partnernetwerk.