De BOR: een onmisbare regeling voor familiebedrijven
De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) in de Successiewet 1956 is een van de belangrijkste fiscale faciliteiten voor ondernemers en families met een familiebedrijf. De regeling biedt een substantiële vrijstelling van schenk- en erfbelasting bij de overdracht van ondernemingsvermogen, waardoor de continuïteit van het bedrijf niet in gevaar komt door een hoge belastingclaim.
Per 1 januari 2026 zijn er diverse wijzigingen doorgevoerd die zowel versoberingen als versoepelingen inhouden. Het is essentieel om deze wijzigingen te kennen als u eigenaar bent van een familiebedrijf of als u overweegt uw onderneming over te dragen aan de volgende generatie.
De BOR in het kort
De BOR biedt een vrijstelling van schenk- en erfbelasting bij de overdracht van ondernemingsvermogen:
- 100% vrijstelling over de goingconcernwaarde tot € 1.543.500 (2026)
- 75% vrijstelling over het meerdere
Dit betekent dat bij de overdracht van een familiebedrijf met een waarde van bijvoorbeeld € 5 miljoen, slechts over een fractie van de waarde erfbelasting verschuldigd is. Zonder de BOR zou de erfbelasting op zo'n bedrijf al snel honderdduizenden euro's bedragen.
Versoberingen per 2026
1. Langere bezitstermijn bij hogere leeftijd
De meest opvallende versobering betreft de aanpak van zogenaamde 'rollatorinvesteringen'. Om te voorkomen dat vermogende ouderen op late leeftijd een onderneming verwerven uitsluitend om de BOR te benutten, wordt de bezitseis verlengd voor:
- Erflaters die de AOW-leeftijd plus drie jaar hebben bereikt
- Schenkers die de AOW-leeftijd plus zeven jaar hebben overschreden
Voor deze groep geldt een geleidelijk langere bezitstermijn, waardoor het niet meer mogelijk is om kort voor overlijden of schenking een onderneming te verwerven en direct de BOR toe te passen.
2. Beperking tot gewone aandelen
Vanaf 2026 komen de BOR en de doorschuifregeling (DSR) in principe alleen nog in aanmerking voor gewone aandelen met een belang van minimaal 5% van het geplaatste kapitaal. Preferente aandelen vallen buiten de regeling, tenzij ze zijn ontstaan in het kader van een gefaseerde bedrijfsopvolging. De wettelijke definitie van preferente aandelen wordt hierbij verduidelijkt.
Dit moet voorkomen dat de BOR wordt toegepast op passieve beleggingsstructuren die zijn vormgegeven met preferente aandelen, zonder dat er sprake is van een daadwerkelijke bedrijfsoverdracht.
3. Bestrijding van 'dubbel-BOR'
Er worden antimisbruikbepalingen ingevoerd om constructies tegen te gaan waarbij een bedrijf wordt geschonken, teruggekocht en opnieuw geschonken met toepassing van de BOR. Dit dubbel gebruik van de BOR was een bekend aandachtspunt voor de wetgever en wordt nu effectief bestreden.
Versoepelingen per 2026
1. Meer flexibiliteit bij herstructureringen
Een belangrijke versoepeling is dat het eenvoudiger wordt om de juridische structuur of rechtsvorm van de onderneming aan te passen, zonder dat dit leidt tot het opnieuw ingaan van de bezitstermijn of het verlies van de BOR-faciliteiten. Denk aan:
- Fusies en splitsingen
- Omzettingen van rechtsvorm (bijvoorbeeld van eenmanszaak naar BV)
- Interne reorganisaties
De voorwaarde is dat de economische gerechtigdheid van de schenker of erflater niet wijzigt. Dit geeft ondernemers meer vrijheid om hun bedrijfsstructuur te optimaliseren zonder het risico te lopen de BOR-faciliteit te verliezen.
2. Versoepeling van de voortzettingseis
De voortzettingseis — de periode waarin de verkrijger de onderneming moet voortzetten — is al per 2025 verkort van vijf naar drie jaar. Vanaf 2026 worden er verdere versoepelingen doorgevoerd voor wijzigingen in de bedrijfsstructuur gedurende deze voortzettingsperiode. Dit maakt het mogelijk om na de opvolging sneller aanpassingen door te voeren die nodig zijn voor de toekomst van het bedrijf.
Wat betekent dit voor u?
Als ondernemer met een familiebedrijf
- Controleer of uw huidige bedrijfsstructuur nog optimaal is in het licht van de nieuwe regels. Met name de beperking tot gewone aandelen kan consequenties hebben als u preferente aandelen heeft uitgegeven.
- Overweeg of een herstructurering wenselijk is. De versoepelingen bieden meer ruimte om uw structuur aan te passen zonder het risico te lopen de BOR te verliezen.
- Plan de overdracht niet op te late leeftijd. De langere bezitstermijn bij hogere leeftijd maakt het belangrijk om tijdig te beginnen met het overdrachtsproces.
Als opvolger
- De verkorte voortzettingseis van drie jaar geeft u meer vrijheid om het bedrijf na overname aan te passen aan uw eigen visie.
- Zorg ervoor dat u de onderneming daadwerkelijk voortzet gedurende de vereiste periode. Staking van de onderneming binnen deze termijn leidt tot intrekking van de BOR-faciliteit.
De wijzigingen in de BOR per 2026 weerspiegelen de ambitie van de wetgever om de regeling beter toe te spitsen op reële bedrijfsoverdrachten. Oneigenlijk gebruik wordt bestreden, terwijl echte ondernemers meer flexibiliteit krijgen.
Toekomst van de BOR
De BOR blijft een onderwerp van politieke discussie. De regeling wordt regelmatig geëvalueerd en het is niet uitgesloten dat er in de komende jaren verdere aanpassingen volgen. Het is daarom verstandig om uw bedrijfsopvolging niet uit te stellen en tijdig professioneel advies in te winnen.
Conclusie
De wijzigingen in de bedrijfsopvolgingsregeling per 2026 bevatten zowel aanscherpingen als versoepelingen. De versoberingen richten zich op het tegengaan van misbruik, terwijl de versoepelingen de regeling praktischer en flexibeler maken voor echte ondernemers. Bij Noble & Partners adviseren wij ondernemers en families met een familiebedrijf over alle aspecten van bedrijfsopvolging, inclusief de optimale toepassing van de BOR. Neem contact met ons op voor een persoonlijk adviesgesprek.