Nieuwe regels voor de verdeling van huwelijksvermogen
Per 1 januari 2026 gelden nieuwe fiscale regels bij een ongelijke verdeling van een huwelijksgoederengemeenschap of een finaal verrekenbeding. Echtparen die hun vermogen anders dan 50/50 verdelen, kunnen nu te maken krijgen met schenk- of erfbelasting over het meerdere. De regels zijn onderdeel van een breder pakket wijzigingen in de Successiewet 1956 en richten zich op belastingontwijkende constructies via het huwelijksvermogensrecht.
Wat was de situatie vóór 2026?
Tot en met 2025 was het onder bepaalde omstandigheden mogelijk om via huwelijkse voorwaarden of een (finaal) verrekenbeding een ongelijke verdeling van het vermogen te creëren zonder dat hierover schenk- of erfbelasting verschuldigd was. Zo kon bij het eerste overlijden een groter deel van het vermogen vrijgesteld overgaan naar de langstlevende, wat de partnervrijstelling (€ 828.035 in 2026) optimaal benut. In sommige gevallen werd de ongelijke verdeling gecombineerd met andere constructies om de erfbelasting bij zowel het eerste als het tweede overlijden te beperken.
Wat verandert er per 2026?
De wet bepaalt nu dat een ongelijke verdeling kan leiden tot heffing van schenk- of erfbelasting als een partner meer dan 50% ontvangt.
Bij scheiding of wijziging van huwelijkse voorwaarden
Ontvangt een van de partners meer dan 50% van het vermogen bij verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap, dan kan het meerdere als schenking worden aangemerkt. Hierover is schenkbelasting verschuldigd.
Bij overlijden
Leidt een ongelijke verdeling bij overlijden tot een vermogensverschuiving, dan kan het deel boven de 50% worden meegenomen bij de berekening van de erfbelasting.
Overgangsrecht
De nieuwe regels zijn van toepassing op huwelijkse voorwaarden of verrekenbedingen die na 16 september 2025, 16:00 uur zijn gewijzigd of vastgelegd. Voor echtparen die vóór dat tijdstip hun huwelijkse voorwaarden hebben vastgelegd, geldt in beginsel het oude regime, mits er daarna geen wijzigingen worden aangebracht.
Wat betekent dit voor uw estate planning?
Bestaande huwelijkse voorwaarden evalueren
Heeft u huwelijkse voorwaarden met een ongelijke verdeling die zijn vastgelegd vóór 16 september 2025, dan gelden in beginsel de oude regels. Let er wel op dat elke wijziging daarna, ook een ogenschijnlijk kleine aanpassing, ertoe kan leiden dat de nieuwe regels alsnog van toepassing worden. Vraag uw notaris te toetsen of het overgangsrecht op uw situatie van toepassing is.
Nieuwe huwelijkse voorwaarden
Overweegt u nieuwe huwelijkse voorwaarden op te stellen of bestaande voorwaarden te wijzigen, houd dan rekening met de nieuwe fiscale gevolgen. Een ongelijke verdeling kan nu leiden tot schenkbelasting, wat het beoogde fiscale voordeel aanzienlijk kan verminderen of tenietdoen.
Alternatieven verkennen
De nieuwe regels maken het zinvol om alternatieve instrumenten te bekijken, zoals een tweetrapstestament of vruchtgebruiktestament, schenkingen tijdens leven, of een aangepaste holdingstructuur als instrument voor vermogensoverdracht. Een levensverzekering kan aanvullend worden ingezet. Uw notaris en fiscalist uit ons partnernetwerk kunnen u begeleiden bij het afwegen van deze opties.
Aandachtspunten
- Raadpleeg uw notaris voor een toets of uw huwelijkse voorwaarden onder het overgangsrecht vallen.
- Breng geen wijzigingen aan in bestaande voorwaarden zonder de fiscale gevolgen te hebben laten beoordelen.
- Bekijk de gevolgen van deze wijziging in samenhang met uw testament, schenkingsplan en vermogensstructuur.
- Documenteer zorgvuldig wanneer en waarom uw huwelijkse voorwaarden zijn opgesteld of gewijzigd.
Uw huwelijkse voorwaarden, testament, schenkingsplan en vermogensstructuur moeten als samenhangend geheel worden beoordeeld. De nieuwe regels maken een integrale benadering van estate planning meer noodzakelijk dan ooit.
Wij adviseren u graag over de inrichting van uw huwelijksvermogensregime in het licht van deze nieuwe regels, in samenwerking met notarissen en fiscalisten uit ons partnernetwerk. Neem contact met ons op voor een persoonlijk gesprek.