Een belangrijke stap naar gelijkheid
Per 1 januari 2026 worden biologische kinderen die geen juridische familierechtelijke betrekking hebben tot hun biologische ouder, voor de schenk- en erfbelasting gelijkgesteld met juridische kinderen. Dit is een belangrijke wijziging in de Successiewet 1956 die recht doet aan de maatschappelijke realiteit waarin gezinsvormen steeds diverser worden.
Voorheen werden biologische kinderen zonder juridische erkenning fiscaal behandeld als 'overige verkrijgers', met alle nadelige gevolgen van dien: hogere tarieven en een veel lagere vrijstelling. Die ongelijkheid wordt nu opgeheven.
Wat was de situatie vóór 2026?
De Successiewet maakte tot 2026 een strikt onderscheid op basis van de juridische familierechtelijke betrekking. Dit had verstrekkende gevolgen:
Juridische kinderen
- Vrijstelling erfbelasting: € 26.230 (2026)
- Tarief: 10% over de eerste € 158.669, 20% daarboven
- Vrijstelling schenkbelasting: € 6.908 per jaar
Biologische kinderen zonder juridische band (voorheen)
- Vrijstelling erfbelasting: slechts € 2.769
- Tarief: 30% over de eerste € 158.669, 40% daarboven
- Vrijstelling schenkbelasting: slechts € 2.769 per jaar
Het verschil was enorm. Bij een erfdeel van € 200.000 betaalde een juridisch kind circa € 17.000 aan erfbelasting, terwijl een biologisch kind zonder juridische band circa € 60.000 verschuldigd was — meer dan drie keer zoveel.
Wat verandert er per 2026?
De wetswijziging bepaalt dat biologische kinderen, ook zonder juridische erkenning, voor de toepassing van de Successiewet worden gelijkgesteld met juridische kinderen. Dit betekent:
- Zij vallen onder dezelfde vrijstellingen als juridische kinderen (€ 26.230 voor erfbelasting, € 6.908 voor schenkbelasting).
- Zij betalen hetzelfde tarief als juridische kinderen (10%/20% in plaats van 30%/40%).
- Zij komen in aanmerking voor de eenmalig verhoogde vrijstelling van € 33.129.
De gelijkstelling geldt in twee richtingen: zowel voor verkrijgingen van de biologische ouder als voor verkrijgingen van het biologische kind.
Wie komt hiervoor in aanmerking?
De gelijkstelling geldt voor biologische kinderen die hun biologische afstamming kunnen aantonen. In de praktijk kan dit op verschillende manieren:
- Een DNA-test die het biologisch ouderschap bevestigt
- Documenten van een fertiliteitskliniek
- Andere bewijsstukken die de biologische band onderbouwen
Het is belangrijk om de biologische afstamming afdoende te documenteren, zodat er bij een schenking of overlijden geen discussie ontstaat met de Belastingdienst over de toepasselijke vrijstellingen en tarieven.
Situaties waarin dit relevant is
De gelijkstelling is met name relevant in de volgende situaties:
- Kinderen uit eerdere relaties die niet juridisch zijn erkend door de biologische vader
- Donorkinderen die hun biologische ouder kennen maar geen juridische band hebben
- Kinderen die pas op latere leeftijd hun biologische ouder ontdekken
- Internationale situaties waarbij buitenlandse rechtssystemen geen juridische erkenning mogelijk maakten
Wat moet u nu doen?
Als u biologische kinderen heeft die niet juridisch zijn erkend, of als u zelf een biologisch kind bent zonder juridische band met een ouder, zijn er diverse stappen die u kunt nemen:
- Breng de situatie in kaart: Identificeer of er biologische kinderen zijn die onder de nieuwe regeling zouden kunnen vallen.
- Documenteer de biologische band: Zorg voor afdoende bewijs van de biologische afstamming, zodat er geen discussie kan ontstaan bij toekomstige schenkingen of een overlijden.
- Herzie uw testament: Als u biologische kinderen wilt opnemen in uw testament, is het verstandig om dit nu te doen in het licht van de nieuwe, gunstigere fiscale behandeling.
- Heroverweeg uw schenkingsplan: De lagere tarieven en hogere vrijstellingen maken het aantrekkelijker om schenkingen te doen aan biologische kinderen.
- Raadpleeg een specialist: De interactie tussen het familierecht en het fiscale recht is complex. Een ervaren adviseur kan u helpen om de mogelijkheden te benutten.
De gelijkstelling van biologische kinderen voor de erf- en schenkbelasting is een belangrijke stap naar fiscale rechtvaardigheid. Het sluit aan bij de maatschappelijke erkenning dat gezinsvormen in 2026 veel diverser zijn dan het traditionele beeld.
Conclusie
De gelijkstelling van biologische kinderen zonder juridische band voor de schenk- en erfbelasting per 2026 is een welkome en rechtvaardige wijziging. Het heft een langbestaande fiscale ongelijkheid op en biedt nieuwe mogelijkheden voor families met een diverse samenstelling. Bij Noble & Partners adviseren wij u graag over de gevolgen van deze wijziging voor uw specifieke situatie en helpen wij u om uw estate planning en schenkingsplan hierop af te stemmen. Neem vrijblijvend contact met ons op.