De oudedagsverplichting: een helder overzicht
Sinds de afschaffing van het pensioen in eigen beheer per 1 april 2017 is de oudedagsverplichting (ODV) een veelgekozen alternatief voor DGA's. Maar wat houdt een ODV precies in? En wat zijn de voor- en nadelen? In dit artikel leggen wij het u stap voor stap uit.
Ontstaan van de ODV
De ODV is geïntroduceerd als onderdeel van de Wet uitfasering pensioen in eigen beheer. DGA's die hun pensioenvoorziening in de eigen BV hadden opgebouwd, kregen de mogelijkheid om deze om te zetten naar een ODV. Dit moest uiterlijk op 31 december 2019 gebeuren. De omzetting vond plaats tegen de fiscale waarde van de pensioenverplichting, waardoor er geen belastingheffing plaatsvond op het moment van omzetting.
Het grote voordeel van de omzetting was dat het verschil tussen de commerciële en de fiscale waarde van de pensioenverplichting in één keer verdween. Dit verschil kon aanzienlijk zijn en drukte de mogelijkheden om dividend uit te keren. Door de omzetting naar een ODV werd de balans van de BV opgeschoond en ontstond er meer ruimte voor dividenduitkeringen.
Hoe werkt de ODV in de opbouwfase?
Anders dan bij een klassieke pensioenregeling is er bij de ODV geen sprake van een jaarlijkse opbouw op basis van salaris en dienstjaren. De ODV is een vaststaand bedrag op de balans van de BV dat jaarlijks wordt opgerent. De oprenting vindt plaats op basis van het zogenaamde U-rendement, een marktrente die wordt vastgesteld door het ministerie van Financiën.
In de afgelopen jaren is het U-rendement historisch laag geweest, waardoor de aangroei van de ODV beperkt was. Inmiddels is de rente weer wat gestegen, maar het rendement op de ODV blijft doorgaans bescheiden vergeleken met wat u zou kunnen behalen door actief te beleggen. Het is belangrijk om dit te beseffen: de ODV is geen beleggingsproduct, maar een fiscale verplichting met een vast oprentingsmechanisme.
De uitkeringsfase
De uitkering van de ODV start uiterlijk twee maanden na het bereiken van de AOW-leeftijd. De uitkeringsperiode bedraagt twintig jaar. Het jaarlijkse uitkeringsbedrag wordt bepaald door de stand van de ODV te delen door de resterende uitkeringstermijn. Dit betekent dat de uitkering in de eerste jaren hoger is dan in latere jaren, omdat het resterende saldo ook weer oprent.
De uitkeringen worden belast als loon uit vroegere dienstbetrekking in Box 1 van de inkomstenbelasting. Afhankelijk van uw overige inkomsten kan het progressieve tarief oplopen tot 49,50%. Het is daarom verstandig om de uitkeringen af te stemmen op uw totale inkomenspositie.
Vervroegen of uitstellen
Het is mogelijk om de ingangsdatum van de ODV-uitkeringen te vervroegen of uit te stellen met maximaal vijf jaar. Dit biedt flexibiliteit om de uitkeringen af te stemmen op uw persoonlijke situatie. Wilt u bijvoorbeeld eerder stoppen met werken? Dan kunt u de uitkeringen eerder laten ingaan. Werkt u juist door na uw AOW-leeftijd? Dan kan uitstel fiscaal aantrekkelijk zijn.
Wat gebeurt er bij overlijden?
Als de DGA komt te overlijden voordat de ODV volledig is uitgekeerd, gaat de resterende verplichting over op de erfgenamen. De uitkeringen worden dan voortgezet aan de partner en, na diens overlijden, aan eventuele kinderen. De uitkeringsduur wordt in dat geval aangepast. Voor de partner geldt de resterende termijn van de oorspronkelijke twintig jaar. Voor kinderen geldt een uitkering tot zij de leeftijd van dertig jaar bereiken.
Dit maakt de ODV ook relevant vanuit het perspectief van estate planning. Het is verstandig om in uw testament rekening te houden met de ODV en duidelijke afspraken te maken over de verdeling bij overlijden.
Voordelen van de ODV
De ODV kent een aantal duidelijke voordelen. Ten eerste de eenvoud: er is geen actuariële berekening nodig en de administratieve lasten zijn beperkt. Ten tweede bood de omzetting de mogelijkheid om de balans van de BV op te schonen en meer ruimte te creëren voor dividenduitkeringen. Ten derde is de ODV flexibel wat betreft de ingangsdatum van de uitkeringen.
Nadelen en aandachtspunten
Tegenover de voordelen staan ook nadelen. Het rendement op de ODV is beperkt tot het U-rendement, dat doorgaans lager is dan wat met beleggen kan worden behaald. Bovendien blijft het vermogen in de BV, waardoor het ondernemingsrisico loopt. Als de BV in financiële problemen komt, kan de ODV-verplichting mogelijk niet worden nagekomen.
Een ander aandachtspunt is de fiscale behandeling bij uitkering. De uitkeringen worden belast als loon, wat bij hogere inkomens kan leiden tot een aanzienlijke belastingdruk. Het is daarom belangrijk om de ODV te bezien in het totaalplaatje van uw vermogensplanning.
ODV en de toekomst
De ODV is voor veel DGA's een gegeven: de omzettingstermijn is verstreken en het bedrag staat op de balans. Dat betekent echter niet dat u achterover kunt leunen. Het is van belang om regelmatig te toetsen of de BV voldoende middelen heeft om de toekomstige uitkeringen te kunnen doen. Ook is het verstandig om te bezien of aanvullende maatregelen nodig zijn, zoals het extern opbouwen van vermogen via een lijfrente of het treffen van een overlijdensrisicoverzekering.
Persoonlijk advies
De ODV is slechts een onderdeel van uw totale financiële plaatje. Bij Noble & Partners helpen wij u graag om alle puzzelstukjes op hun plaats te leggen. Van de ODV tot uw beleggingen, van uw holdingstructuur tot uw estate planning: wij bieden u een integrale benadering die aansluit bij uw persoonlijke situatie en wensen. Neem contact met ons op voor een verkennend gesprek.