Structuren en fiscale planning bij estate planning
Voor vermogende families kan het opzetten van juridische structuren een belangrijke rol spelen bij estate planning. Brengt u vermogen onder in de juiste structuur, dan beperkt u de belastingdruk én regelt u vermogensbescherming, continuïteit en governance. De meest voorkomende structuren en hun fiscale gevolgen lopen wij hier langs.
Waarom structureren?
Vermogen structureren draait om meer dan belastingbesparing. Een goede structuur biedt verschillende voordelen:
- Fiscale efficiëntie: het beperken van erfbelasting, schenkbelasting en inkomstenbelasting bij vermogensoverdracht
- Vermogensbescherming: bescherming tegen claims van crediteuren, echtscheidingen of wanbeheer
- Continuïteit: het waarborgen van een onderneming of vermogen over generaties heen
- Governance: het regelen van zeggenschap en besluitvorming binnen de familie
- Flexibiliteit: ruimte voor toekomstige wijzigingen in de verdeling of het beheer
De holding-structuur
Een holding-structuur is een veelgebruikte organisatievorm waarbij een houdstermaatschappij (de holding-BV) de aandelen houdt in één of meer werkmaatschappijen. Bij estate planning helpt deze structuur om de overdracht van ondernemingsvermogen te vergemakkelijken.
Voordelen van de holding-structuur
De holding-structuur biedt bij estate planning verschillende voordelen. Winsten uit werkmaatschappijen schuift u via de deelnemingsvrijstelling onbelast door naar de holding. En bij de overdracht aan de volgende generatie draagt u de aandelen in de holding over in plaats van die in de werkmaatschappij, wat meer flexibiliteit geeft.
Met een holding scheidt u bovendien het ondernemingsvermogen van het privévermogen. Dat beschermt tegen aansprakelijkheid en maakt gefaseerde overdracht aan de volgende generatie eenvoudiger.
De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR)
Bij de overdracht van ondernemingsvermogen via een holding kan de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) een aanzienlijke belastingbesparing opleveren. De BOR voorziet in een vrijstelling van erf- en schenkbelasting van 100% over de eerste € 1.543.500 aan ondernemingsvermogen en 75% over het meerdere (cijfers 2026). Daarvoor gelden strenge voorwaarden, waaronder een voortzettingsvereiste van drie jaar na de verkrijging (per 1 januari 2025 verlaagd van vijf naar drie jaar).
De Stichting Administratiekantoor (STAK)
Een STAK is een stichting die aandelen houdt in een BV en daarvoor certificaten uitgeeft aan de certificaathouders. Door middel van certificering van aandelen kunt u het economische belang (de certificaten) scheiden van de zeggenschapsrechten (het stemrecht op de aandelen).
Toepassing bij estate planning
Bij estate planning dient een STAK er vaak toe om de volgende generatie wel te laten meedelen in het economische rendement van de onderneming, maar de zeggenschap (nog) bij de oudere generatie te houden. Handig wanneer uw kinderen nog te jong of te onervaren zijn voor bestuurlijke verantwoordelijkheid, of wanneer u de eenheid van beleid en bestuur wilt bewaken.
De familiestichting
Een familiestichting is opgericht ten behoeve van de familie. Anders dan een gewone stichting mag een familiestichting wél uitkeringen doen aan begunstigden. Ze zondert vermogen af van het privévermogen van individuele familieleden en beheert dat vermogen voor de familie als geheel.
Fiscale aandachtspunten
De fiscale behandeling van een familiestichting is ingewikkeld. Uitkeringen aan begunstigden kunnen belast zijn met schenkbelasting. En drijft de stichting een onderneming, dan kan ze zelf belastingplichtig zijn voor de vennootschapsbelasting. Win daarom vooraf gedegen fiscaal advies in bij het oprichten van een familiestichting.
De open en gesloten familiecommune
Een minder bekende maar soms effectieve structuur is de familiecommune: een samenwerkingsverband tussen familieleden voor het gezamenlijk beheer en de exploitatie van vermogen. Dit kan worden vormgegeven als een commanditaire vennootschap (CV) of een vennootschap onder firma (VOF).
Het kiezen van de juiste structuur is maatwerk. Wat voor de ene familie optimaal is, kan voor een andere familie nadelig uitpakken. Laat u altijd adviseren door een gespecialiseerd team van fiscalisten, notarissen en estate planners voordat u een structuur opzet.
Fiscale planning: de belangrijkste instrumenten
Schenkingen en structuur combineren
Combineert u schenkingen met de juiste structuur, dan vergroot u het fiscale voordeel. Denk aan het schenken van certificaten van aandelen (via een STAK), van bloot eigendom van vastgoed of van een belang in een familiale CV.
Het huwelijksvermogensregime inrichten
Het huwelijksvermogensregime weegt zwaar mee in de fiscale planning. Met huwelijkse voorwaarden met een wederkerig finaal verrekenbeding zorgt u dat het vermogen bij het eerste overlijden goed wordt verdeeld, zodat de partnervrijstelling volledig wordt benut en de belastingdruk voor de kinderen zo laag mogelijk blijft.
Gebruik van testamentaire instrumenten
Het testament biedt verschillende mogelijkheden voor fiscale planning. Een tweetrapstestament voorkomt dat vermogen tweemaal met erfbelasting wordt belast. Een vruchtgebruiktestament beperkt de belastingdruk bij het eerste overlijden. En een keuzelegaat geeft de langstlevende partner de ruimte om bij overlijden de fiscaal gunstigste keuze te maken.
Internationale aspecten
Als u vermogen of familieleden in het buitenland heeft, komen er aanvullende complexiteiten kijken bij estate planning. Denk aan het toepasselijk erfrecht, de mogelijkheid van dubbele belastingheffing en de erkenning van buitenlandse structuren door de Nederlandse fiscus. In deze gevallen is gespecialiseerd internationaal fiscaal advies onontbeerlijk.
Het belang van periodieke evaluatie
De fiscale wet- en regelgeving verandert voortdurend. Structuren die vandaag gunstig zijn, kunnen over enkele jaren minder uitpakken door wetswijzigingen. Laat uw structuur daarom periodiek toetsen door een specialist. Noble & Partners houdt het beheer van uw vermogen in lijn met uw plan en signaleert wanneer een herziening van de structuur wenselijk is; voor de juridische en fiscale aanpassingen schakelt u uw notaris en fiscalist in.
Tot slot
Vermogen structureren is een krachtig middel bij estate planning, maar vraagt om specialistische kennis en zorgvuldige uitvoering. Noble & Partners is uw vermogensbeheerder en werkt voor het ontwerp van de juiste structuur samen met een netwerk van gespecialiseerde fiscalisten en notarissen. Neem contact op voor een persoonlijk gesprek.