Een testament is een levend document
Veel mensen laten één keer in hun leven een testament opstellen — en kijken er daarna nooit meer naar om. Maar een testament is geen statisch document. Het weerspiegelt uw wensen op het moment van opstelling, en die wensen kunnen veranderen naarmate uw leven zich ontwikkelt. Bovendien verandert de wetgeving, en daarmee de werking van bepaalde testamentaire bepalingen.
In dit artikel beschrijven we vijf veelvoorkomende situaties waarin het verstandig is om uw testament opnieuw te laten beoordelen. Niet om te adviseren hoe u het zou moeten inrichten, maar om u bewust te maken van de momenten waarop het relevant wordt.
Trigger 1: Geboorte of adoptie
De geboorte van een kind of kleinkind — of een adoptie — verandert de erfgenamen. In het Nederlandse erfrecht zijn kinderen wettelijke erfgenamen met een legitieme portie. Een bestaand testament dat bijvoorbeeld de partner als enig erfgenaam aanwijst, houdt mogelijk geen rekening met de rechten van het nieuwe kind.
Bovendien brengt een groter aantal erfgenamen de vraag mee of de huidige verdeling nog wenselijk is. Wilt u gelijke delen? Zijn er specifieke wensen voor bepaalde bezittingen? Het is het moment om deze vragen opnieuw te doordenken.
Trigger 2: Scheiding of hertrouwen
Na een scheiding vervallen testamentaire bepalingen ten gunste van de ex-partner niet automatisch. Wie na een scheiding vergeet het testament aan te passen, riskeert dat de ex-partner alsnog erft — of dat een ongewenste voogdijconstructie in stand blijft.
Bij hertrouwen — zeker in een samengesteld gezin — worden de belangen complexer. Stiefkinderen, kinderen uit eerdere relaties en de nieuwe partner hebben elk hun eigen positie. Een goed testament in deze situatie is geen luxe maar een noodzaak.
Trigger 3: Significante wetswijzigingen
Fiscale en erfrechtelijke wetgeving verandert regelmatig. Wijzigingen in vrijstellingen, tarieven of wettelijke regelingen kunnen de werking van uw testament beïnvloeden. Een testament dat tien jaar geleden fiscaal optimaal was, kan vandaag onbedoelde gevolgen hebben.
Voorbeelden van relevante wijzigingen: de afschaffing van de jubelton (2024), veranderingen in de heffingsvrije bedragen voor de erfbelasting, en de ontwikkelingen rond Box 3 die indirect invloed hebben op de vermogensstructuur die u wilt nalaten.
Trigger 4: Aanzienlijke vermogenswijziging
Als uw vermogen significant is gegroeid — door de verkoop van een onderneming, een erfenis of waardestijging van beleggingen — veranderen de proporties. Een legaat van €50.000 dat ooit een substantieel deel van de nalatenschap was, kan bij een vermogen van €2 miljoen een ander gewicht hebben. Bovendien wordt de erfbelastingdruk bij grotere nalatenschappen proportioneel groter.
Omgekeerd: als uw vermogen is gedaald, bevat uw testament mogelijk legaten die niet langer haalbaar zijn.
Trigger 5: Ouder dan vijf jaar
Als geen van de bovenstaande triggers van toepassing is, geldt een simpele vuistregel: laat uw testament minimaal elke vijf jaar beoordelen. Niet omdat er automatisch iets verandert, maar omdat uw wensen, omstandigheden en de wetgeving in vijf jaar voldoende kunnen verschuiven om een heroverweging te rechtvaardigen.
Het proces van herziening
Een testamentcontrole hoeft niet ingewikkeld te zijn. In de meeste gevallen volstaat een gesprek met uw notaris, waarin het bestaande testament wordt doorgelopen in het licht van uw huidige situatie. Soms is een aanpassing nodig; soms is de conclusie dat alles nog klopt. Beide uitkomsten geven rust.
Uw testament is het document dat spreekt wanneer u dat zelf niet meer kunt. Het verdient minstens evenveel aandacht als uw financieel plan — en regelmatig onderhoud om ervoor te zorgen dat het uw werkelijke wensen weerspiegelt.
Conclusie
Een testament is geen eenmalige aangelegenheid. Geboorte, scheiding, wetswijzigingen, vermogensveranderingen en het verstrijken van de tijd zijn momenten om het opnieuw te laten beoordelen. Wilt u uw estate planning eens onder de loep nemen? Bij Noble & Partners verbinden we u graag met de juiste specialisten — zodat alles goed geregeld is én blijft.